Hotline:
Gà lôi trắng là một loài chim lớn, có vẻ đẹp nổi bật với bộ lông trắng muốt, chiếc đuôi dài và màu sắc sặc sỡ; là loài quý hiếm và đang được bảo vệ nghiêm ngặt tại Việt Nam, hiện đã được chuyển sang nhóm được quản lý hạn chế để phục vụ bảo tồn và nhân giống.
1. Đặc điểm sinh học của gà lôi trắng
- Tên khoa học: Lophura nycthemera.
- Kích thước: Là loài chim lớn, chiều dài cơ thể có thể đạt tới 125 cm.
- Phân biệt giới tính:
- Khi còn non, cả gà trống và gà mái đều có lông màu nâu pha dải đen hoặc xám.
- Gà lôi trắng mái giữ màu lông này suốt đời hoặc hơi chuyển sang sắc oliu.
- Gà lôi trắng trống trưởng thành có lông trắng, mào đen dài, cằm và họng đen, bụng xanh đen hoặc trắng, đuôi dài từ 40–80 cm, mặt đỏ nhung, chân đỏ tía.
- Phân bố: Sống ở rừng núi Đông Nam Á, miền Đông và Nam Trung Quốc, tại Việt Nam có nhiều phân loài đặc hữu.
- Tập tính sinh hoạt:
- Ăn tạp: hạt, quả mọng, rễ cây, côn trùng, giun đất, ốc sên, thậm chí cả bò sát nhỏ.
- Thường sống thành đôi hoặc đàn từ 3–10 cá thể, kiếm ăn ban ngày, ngủ trên cây vào ban đêm.
- Sinh sản:
- Mùa sinh sản từ cuối xuân đến cuối hè.
- Mỗi lứa đẻ 5–10 trứng, thời gian ấp khoảng 25–30 ngày, sau khi nở gà con theo mẹ kiếm ăn ngay.
2. Gà lôi trắng và pháp luật bảo vệ tại Việt Nam
Trước đây, theo quy định cũ, gà lôi trắng thuộc nhóm IB, nghiêm cấm khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại.
Từ 1/7/2025, loài này được chuyển sang nhóm IIB – nhóm hạn chế khai thác và sử dụng, mở ra cơ hội nhân giống và nuôi hợp pháp nhằm bảo tồn.
Một vụ án nổi bật từng khiến dư luận chú ý: một nông dân bị tuyên án tù vì nuôi và bán 13 cá thể gà lôi trắng khi luật cũ còn hiệu lực. Sau khi chính sách thay đổi, vụ việc được xem xét lại với nhiều tình tiết giảm nhẹ.
3. Bảo tồn và nhân giống hợp pháp gà lôi trắng
Một số vườn quốc gia tại Việt Nam đã nhân giống thành công gà lôi trắng, nguồn giống được quản lý chặt chẽ và không thu bắt từ tự nhiên.
Các chuyên gia khuyến cáo cần tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ quy định pháp luật và thủ tục nuôi hợp pháp gà lôi trắng.
Ngoài tự nhiên, số lượng cá thể gà lôi trắng rất ít, mỗi đàn chỉ từ 3–5 con, tốc độ sinh trưởng chậm, lại dễ bị săn mồi bởi các loài thú hoang, do đó việc bảo tồn là vô cùng cấp bách.
Kết luận
Gà lôi trắng không chỉ là loài chim đẹp và quý hiếm mà còn là biểu tượng của sự đa dạng sinh học cần được trân trọng. Việc thay đổi chính sách pháp luật đã tạo điều kiện cho bảo tồn và nhân giống hợp pháp, nhưng cũng đòi hỏi ý thức và trách nhiệm từ cộng đồng để loài chim này tiếp tục tồn tại và phát triển.
